Mal Alış ve Satış Kaydı İşlemleri

Merhaba;

İlk  makalemde temel muhasebe kayıtlarının yanı sıra tek düzen hesap planında yer alan ana hesapların işleyişine de yer vereceğim. Muhasebeye yeni adım atan biri için en önemlisi hesap işleyişlerinin mantığını kavramaktır diye düşünüyorum.

Bu yazımda muhasebenin vazgeçilmez iki işlemi mal alış ve satış kayıtları, iadeler ve iskontolardan bahsedeceğim.

İşlemlerde basitlik olması için KDV oranını %10 olarak alalım.

                                                               ALIŞ İŞLEMLERİ

Mal alış kaydı;

XYZ  İşletmesi  1000 TL+KDV li peşin mal satın almıştır.

_____________________________________
153-TİCARİ MALLAR HESABI           1000    
191-İNDİRİLECEK KDV                        100
                               100-KASA HESABI                1100
_____________________________________

 

Malın ödeme şekline göre alacaklı hesap değişebilir.Örneğin kredili mal alımlarında 100-KASA HESABI yerine 320-SATICILAR HESABI veya senetli ise 321-BORÇ SENETLERİ HESABI kullanılabilir.

Ayrıca muhasebe sisteminde tüm kayıtların bir belgeye dayalı olma zorunluluğu vardır.Peşin olarak yaptığımız bir ticari işlemde dahi makbuz almak veya vermek gereklidir.

 

Alınan Malın İadesi Kaydı;

Yukarıdaki örnekte aldığımız 1000 TL+KDV ‘li malın tamamını iade edelim.

_____________________________________
100-KASA HESA                                   1100
                153-TİCARİ MALLAR HESABI      1000
                391-HESAPLANAN KDV                100
_____________________________________

Görüldüğü gibi malı geri iade ettiğimizde yapacağımız kayıt alış işleminde yaptığımız kaydı ters çevirmektir. Tek farkı tabiî ki KDV hesaplarıdır.191-İndirilecek KDV hiçbir zaman alacak çalışmadığından ve iade işleminde müşterimize geri fatura keseceğimizden dolayı iade kaydında kullanacağımız KDV hesabı  391-Hesaplanan KDV olacaktır.

Malın tamamını veya bir kısmını iade edebiliriz ama yapacağımız kayıt yine değişmeyecektir.

 

İskontolu Mal Alışı;

XYZ İşletmesi  3000 TL+KDV li peşin mal almış ve satıcı firma % 5 iskonto uygulamıştır.

_______________________________________
153-TİCARİ MALLAR HESABI             3000
191-İNDİRİLECEK KDV                          285

                       100-KASA HESABI                        3135
                       153-TİCARİ MALLAR HESABI        150
                              (İskonto)
________________________________________

Yukarıdaki örneğimizin matematiksel  işlemi de şu şekildedir:

Alış                        : 3000
İskonto                %5         :   150
Matrah                : 2850
KDV       %10       :   285
Toplam Tutar     :  3135

 

İskontolu Malın İadesi;

Yukarıda aldığımız iskontolu malı aynen iade edelim.

____________________________________________
100-KASA HESABI                               3135
153-TİCARİ MALLAR HESABI               150
        (İskonto)

                     153-TİCARİ MALLAR HESABI     3000
                     391-HESAPLANAN KDV                285
_____________________________________________

Yine örneğimizde görüldüğü gibi işlem ters çevrilerek iade kaydı yapılmış ve sadece Kdv hesabımız değişmiştir.191-İNDİRİLECEK KDV iade yapıldığı zaman 391-HESAPLANAN KDV olmuştur.

SATIŞ İŞLEMLERİ

Mal Satış Kaydı;

XYZ İşletmesi  5000 TL+KDV’li malı peşin olarak satmıştır.

_____________________________________________
100-KASA HESABI                                5500
                    600-YURTİÇİ SATIŞLAR                 5000
                    391-HESAPLANAN KDV                  500
______________________________________________

Satılan Malın İadesi;

Yukarıda sattığımız malı müşteri bize geri iade etti diyelim.
___________________________________________
610-SATIŞTAN İADELER HESABI     5000
191-İNDİRİLECEK KDV                        500
                               100-KASA HESABI        5500
___________________________________________

Sattığımız malın iadelerinde alış kaydındaki gibi ters işlem yapıp kapatamayız.Çünkü 600-Yurtiçi Satışlar hesabımız borçlu çalışamaz.Bunun yerine kullanacağımız hesap İadeler için 610-Satıştan İadeler hesabı ; İskontolar için 611-Satış İskontoları hesabı  olacaktır.

 

İskontolu Mal Satışı;

XYZ İşletmesi  4000 TL+KDV’li malı %10 iskonto yaparak müşterisine peşin satmıştır.

___________________________________________________
611-SATIŞ İSKONTOLARI                                     400
100-KASA HESABI                                              3960
                     600-YURTİÇİ SATIŞLAR HESABI             4000
                   391-HESAPLANAN KDV                            360
______________________________________________

Yukarıdaki örneğimizin matemetiksel işlemi şu şekildedir:

Satış                      : 4000
İskonto                   %10    :   400
Matrah               : 3600
KDV          %10    :   360
Toplam Tutar     : 396

 

İskontolu Satılan Malın İadesi;

Yukarıda iskontolu olarak sattığımız malı müşterinin aynen geri iade ettiğini düşünelim.

_________________________________
610-SATIŞTAN İADELER                                4000
191-İNDİRİLECEK KDV                                   360
                               611-SATIŞ İSKONTOLARI             400
                               100-KASA HESABI                      3960
__________________________________________

İskontolu malın iadesinde yine 600-Yurtiçi Satışlar hesabımız borç çalışamayacağı için yerine 610-Satıştan iadeler hesabını kullanıyoruz.Müşteri bize iade ederken fatura kestiği için yine 391-Hesaplanan KDV hesabımız borçlu çalışamadığından dolayı 191-İndirilecek Kdv hesabını kullanıyoruz.

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !